[ سوره فاطر ‹ 35 › : آيه 45 ] وَ لَوْ يُؤاخِذُ اللَّه النَّاسَ بِما كَسَبُوا ما تَرَكَ عَلى ظَهْرِها مِنْ دَابَّةٍ وَلكِنْ يُؤَخِّرُهُمْ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ فَإِنَّ اللَّه كانَ بِعِبادِه بَصِيراً ‹ 45 › ترجمه : 45 - هر گاه خداوند مردم را به كارهايى كه انجام داده‌اند مجازات كند جنبنده اى را بر پشت زمين باقى نخواهد گذاشت ! ولى ( به لطفش ) آنها را تا سر آمد معينى تاخير مىاندازد ( و مهلت مىدهد تا خود را اصلاح كنند ) اما هنگامى كه اجل آنها فرا رسد ، ( خداوند هر كس را به مقتضاى عملش جزا مىدهد ) كه او نسبت به بندگانش بيناست ( و از اعمال و نيات همه آگاه است ) . تفسير : اگر لطف او نبود جنبنده اى بر پشت زمين نبود ! آيه فوق كه آخرين آيه سوره « فاطر » است بحثهاى تند و تهديدهاى شديد گذشته اين سوره را با بيان لطف و رحمت پروردگار بر مردم روى زمين پايان مىدهد ، همانگونه كه اين سوره را با گشايش رحمت خدا بر مردم آغاز كرد . به اين ترتيب آغاز و انجام آن در بيان رحمت الهى متفق و هماهنگ است . افزون بر اين آيه گذشته كه مجرمان بىايمان را تهديد به سرنوشت پيشينيان مىكرد اين سؤال را براى بسيارى از آنها و ديگران مطرح مىسازد كه اگر سنت الهى در باره همه گردنكشان چنين است پس چرا اين قوم مشرك و سركش مكه را مجازات نمىكند ؟ ! در پاسخ اين سؤال مىفرمايد : « اگر خداوند همه مردم را به خاطر اعمالى